Wat is bliksem ?

Elektrische ontlading gedurende ongeveer één duizendste seconde tussen wolken en aarde of tussen wolken onderling, als gevolg van enorme spanningsverschillen (tot 1 miljoen volt per meter). Meestal is de onderkant van de wolk negatief geladen. In de bliksembaan kan de temperatuur oplopen tot 25.000 graden Celsius. De lucht erom heen wordt daardoor zeer plots en explosief opgewarmd. Het geluid van deze explosie is beter gekend als donder.

Bliksem ontladingen aarde wolk

Bliksem en onweer in subtropische lucht

In zeer hoge buienwolken sleuren de krachtige stijgingsstromen de waterdruppels mee omhoog. Als die het 0°C-niveau passeren, raken ze zeer snel onderkoeld. Ze worden zo koud dat ze nog hogerop in de buienwolk bevriezen. Eerst verstart de buitenkant van de druppel, daarna het inwendige. Omdat water bij bevriezing uitzet, scheurt het eerder gevormde ijshuidje. Er vliegen talrijke minuscule ijssplintertjes weg. Deze zijn positief geladen. De achterblijvende kern is negatief, want de oorspronkelijke druppel was ongeladen. De splinters worden veel sneller omhoog gesleurd, tot in de top van de buienwolk, dan de veel zwaardere negatief geladen kernen. Omdat die door botsingen makkelijker en sneller aangroeien, kunnen ze zo zwaar worden dat de stijgstromen ze niet meer kunnen dragen. Ze vallen en komen in de onderste delen van de wolk terecht, waar ze een overwegend negatieve lading opeenhoping veroorzaken. In de top bouwen de de ijssplintertjes een sterke positieve lading op.

Er ontstaan zodoende niet alleen spanningsverschillen in een buienwolk en tussen buienwolken onderling, maar ook tussen de onderkant van de buienwolk en het aardoppervlak, waar door inductie weer een positieve lading teweeggebracht wordt. Die veldsterkten kunnen oplopen tot 3 miljoen volt per meter, want dat is de doorslagspanning van de lucht. Er volgt dan een ontladingsstroom , de bliksem, een vorm van kortsluiting, die meestal maar één duizendste van een seconde duurt.Omdat dikwijls verscheidene ontladingen vlak na elkaar plaatsvinden, wat de flikkering van het bliksemlicht veroorzaakt, duurt de bliksem hoogstens een kwartseconde. De breedte van de bliksembaan is meestal maar ongeveer 15cm. In die baan kan de temperatuur oplopen tot 25.000°C. Hierdoor zet de lucht plots geweldig uit. Staan we daar vlak bij dan nemen we dit waar als een felle knal. Maar omdat de bliksembaan tussen 2 wolken, binnen één wolk of tussen wolk en aarde honderden meters lang is, horen we op enige afstand daarvan meestal geen knal maar een rollend geluid, een ‘uitgerekte knal’, opeenvolgende explosies van steeds verder van ons afgelegen punten op de bliksembaan.